Χριστούγεννα, Οικογένεια, Αργία, Εποχή, Δείπνο

Κάθε ημέρα είναι γιορτή για την Εκκλησία μας με αποκορύφωση την αναστάσιμη της Κυριακής. Σε όλες τις ακολουθίες ως γνωστόν έχουμε εξαίρετους ύμνους ειδικά αυτές που διανθίζουν τις Δεσποτικές και Θεομητορικές εορτές. Όμως εδώ έχουμε κάτι διαφορετικό και μοναδικό: την πραγματική βίωση του μυστηρίου της γέννησης του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού στον όρθρο και τη Θεία Λειτουργία της πανεύφημης αυτής ημέρας που έχει την ιδιαιτερότητα να ξεκινά στις 5.00 το πρωί ίσως τότε να είναι η τοποθέτηση του μεγαλειώδους γεγονότος από του Πατέρες τη Εκκλησίας. Όμως είναι θεμιτό από την Εκκλησία μας να συνεχίζει την με την εορτάζουσα ατμόσφαια και στο Χριστουγεννιάτικο τραπέζι θεσπίζοντας μάλιστα το χαρούμενο, εορταστικό και ευλογημένο δωδεκαήμερο.

Στον όρθρο λοιπόν της βιωματικής ημέρας μας δεσπόζουν οι καταβασίες των Χριστουγέννων που είναι μοναδικές σε υμνογραφία δηλαδή το ποίημα αν μπορούσαμε να το πούμε έτσι απλά, το μέλος δηλαδή η μελωδία του «τραγουδιού» που ψάλλεται και με τη σημειογραφία της βυζαντινής μουσικής δηλαδή τις νότες. Από την 21 Νοεμβρίου την εορτή των Εισοδίων της Παναγίας μας ξεκινά ο εορτασμός των Χριστουγέννων στην Εκκλησία μας και όχι στη σημερινή «βιομηχανία της διασκέδασης», ψάλλοντας πανηγυρικά το «Χριστός γεννάται δοξάζατε …». Όλα αυτά ξεκίνησαν από τη χρυσή εποχή της βυζαντινής υμνογραφίας και μουσικής τον 8ο και 9ο αιώνα και παραμένουν αναλλοίωτα μέχρι σήμερα! Νιώθοντας λοιπόν ο συγγραφέας γοητευμένος από τις καταβασίες των Χριστουγέννων ως μην έχων την απαραίτητη θεολογική κατάρτιση θα τις μεταφέρει αυτούσιες σε κείμενο και μετάφραση από την έγκριτη πηγή στο τέλος του άρθρου.

Όμως θα πρωτοτυπήσουμε και δε θα μείνουμε εδώ όπως προαναφέρθηκε αλλά θα μετακομίσουμε στο μοσχοβολών και γευσιγαργαλιστικό χριστουγεννιάτικό τραπέζι μας. Δυστυχώς αυτές τις προκλήσεις δε μπορούμε να τις βιώσουμε στο χαρτί όπως άλλωστε και τις προαναφερόμενες καταβασίες. Βέβαια όλα αυτά λόγω covid εξαφανίζονται από τη στυγνή πραγματικότητα. 

Χρόνια πολλά!

Ὠδὴ α΄.

Χριστὸς γεννᾶται, δοξάσατε·

Χριστὸς ἐξ οὐρανῶν, ἀπαντήσατε·

Χριστὸς ἐπὶ γῆς, ὑψώθητε·

ᾄσατε τῷ Κυρίῳ πᾶσα ἡ γῆ

καὶ ἐν εὐφροσύνῃ

ἀνυμνήσατε, λαοί, ὅτι δεδόξασται.

Ὁ Χριστός γεννιέται· δοξάστε Τον!

Ὁ Χριστός κατεβαίνει ἀπό τούς οὐρανούς·

προϋπαντῆστε Τον!

Ὁ Χριστός φανερώνεται πάνω στή γῆ·

ὑψωθεῖτε πάνω ἀπό τά γήινα!

Δοξολογῆστε τόν Κύριο ὅλοι οἱ κάτοικοι τῆς γῆς καί ἀνυμνῆστε Τον μέ χαρά,

τά διάφορα ἔθνη, γιατί ’ναι δοξασμένος.

Ὠδὴ γ΄.

Τῷ πρὸ τῶν αἰώνων

ἐκ Πατρὸς γεννηθέντι ἀῤῥεύστως Υἱῷ

καὶ ἐπ’ ἐσχάτων ἐκ Παρθένου

σαρκωθέντι ἀσπόρως

Χριστῷ τῷ Θεῷ βοήσωμεν·

Ὁ ἀνυψώσας τὸ κέρας ἡμῶν

ἅγιος εἶ, Κύριε.

Στόν Υἱό πού γεννήθηκε ἀπό τόν Πατέρα ἀπαθῶς, προτοῦ νά ὑπάρξει χρόνος,

καί τελευταῖα σαρκώθηκε

ἀπό τήν Παρθένο χωρίς ἀνδρικό σπέρμα,

στόν Χριστό καί Θεό ἄς φωνάξουμε δυνατά: Σύ, Κύριε, πού μᾶς δυνάμωσες καί μᾶς δόξασες εἶσαι ὁ μόνος ἅγιος!

Ὠδὴ δ΄.

Ράβδος ἐκ τῆς ῥίζης Ἰεσσαὶ

καὶ ἄνθος ἐξ αὐτῆς, Χριστέ,

ἐκ τῆς Παρθένου ἀνεβλάστησας·

ἐξ ὄρους ὁ αἰνετὸς

κατασκίου δασέος

ἦλθες σαρκωθεὶς ἐξ ἀπειράνδρου

ὁ ἄϋλος καὶ Θεός·

δόξα τῇ δυνάμει σου, Κύριε.

Χριστέ, βλάστησες ἀπό τήν Παρθένο

σάν λουλούδι ἀπό τό κλαδί,

πού προῆλθε ἀπό τή ρίζα τοῦ Ἰεσσαί·

ὁ ἄυλος Θεός, τόν ὁποῖο ὑμνοῦν τά πάντα,

ἦρθες στόν κόσμο, παίρνοντας σάρκα ἀπό τήν Παρθένο πού δέν γνώρισε ἄνδρα,

σάν ἀπό πυκνόφυτο καί σκιερό βουνό.

Δόξα, λοιπόν, ἁρμόζει στή δύναμή Σου, Κύριε.

Ὠδὴ ε΄.

Θεὸς ὢν εἰρήνης,

Πατὴρ οἰκτιρμῶν,

τῆς μεγάλης Βουλῆς σου τὸν Ἄγγελον

εἰρήνην παρεχόμενον ἀπέστειλας ἡμῖν·

ὅθεν θεογνωσίας

πρὸς φῶς ὁδηγηθέντες,

ἐκ νυκτὸς ὀρθρίζοντες

δοξολογοῦμέν σε, Φιλάνθρωπε.

Κύριε, ὄντας Θεός τῆς εἰρήνης

καί φιλεύσπλαχνος Πατέρας,

μᾶς ἔστειλες τόν Ἀγγελιαφόρο τῆς μεγάλης Βουλῆς σου

γιά νά μᾶς παρέχει τήν εἰρήνη.

Γι’ αὐτό, Φιλάνθρωπε, κι ἐμεῖς

πού ὁδηγηθήκαμε στό φῶς τῆς θεογνωσίας, ξυπνώντας νωρίς μές στή νύχτα, Σέ δοξολογοῦμε.

Ὠδὴ ς΄.

Σπλάγχνων Ἰωνᾶν ἔμβρυον ἀπήμεσεν

ἐνάλιος θήρ, οἷον ἐδέξατο·

τῇ Παρθένῳ δὲ

ἐνοικήσας ὁ Λόγος καὶ σάρκα λαβὼν

διελήλυθε φυλάξας ἀδιάφθορον·

ἧς γὰρ οὐχ ὑπέστη ῥεύσεως,

τὴν τεκοῦσαν κατέσχεν ἀπήμαντον.

Τό θαλάσσιο κῆτος ἀπέβαλε σάν ἔμβρυο τόν Ἰωνᾶ ἀπό τήν κοιλιά του, ὅπως ἀκριβῶς τόν δέχτηκε.

Ἀλλά καί ὁ Λόγος τοῦ Θεοῦ,

πού κατοίκησε κι ἔλαβε σῶμα στήν κοιλιά τῆς Παρθένου, πέρασε μέσα ἀπ’ αὐτήν καί τήν διατήρησε ἄθικτη.

Διότι, καθώς δέν γεννήθηκε ἀπό ρεύση,

διαφύλαξε ἀβλαβή αὐτήν πού τόν γέννησε.

Ὠδὴ ζ΄.

Οἱ παῖδες εὐσεβείᾳ συντραφέντες

δυσσεβοῦς προστάγματος καταφρονήσαντες,

πυρὸς ἀπειλὴν οὐκ ἐπτοήθησαν,

ἀλλ’ ἐν μέσῳ τῆς φλογὸς ἑστῶτες ἔψαλλον·

Ὁ τῶν πατέρων Θεὸς εὐλογητὸς εἶ.

Οἱ τρεῖς νέοι πού ἀνατράφηκαν μέ εὐσέβεια καταφρόνησαν τή βλάσφημη διαταγή καί δέν φοβήθηκαν τήν ἀπειλή τῆς φωτιᾶς.

Ἀντίθετα, εὑρισκόμενοι μές στό ἀναμμένο καμίνι, ἔψαλλαν: Ὁ Θεός τῶν Πατέρων μας εἶσαι δοξασμένος!

Ὠδὴ η΄.

Θαύματος ὑπερφυοῦς ἡ δροσοβόλος

ἐξεικόνισε κάμινος τύπον·

οὐ γὰρ οὓς ἐδέξατο φλέγει νέους,

ὡς οὐδὲ πῦρ τῆς θεότητος

Παρθένου ἣν ὑπέδη νηδύν.

Διὸ ἀνυμνοῦντες ἀναμέλψωμεν·

εὐλογείτω ἡ κτίσις πᾶσα τὸν Κύριον,

καὶ ὑπερυψούτω εἰς πάντας τοὺς αἰῶνας.

Τό καμίνι πού ἐξέπεμπε δροσιά ἦταν τύπος

πού προεικόνιζε ἕνα παράδοξο θαῦμα.

Διότι ὅπως αὐτό δέν ἔκαψε τούς νέους πού δέχτηκε μέσα του,

ἔτσι δέν ἔκαψε τό πῦρ τῆς Θεότητος

τήν κοιλία τῆς Παρθένου στήν ὁποία εἰσῆλθε. Γι’ αὐτό κι ἐμεῖς ἄς ψάλουμε μέ ὕμνους: Ὁλάκερη ἡ κτίση ἄς δοξάζει τόν Κύριο κι ἄς τόν ὑπερυψώνει σέ ὅλους τούς αἰῶνες.

Ὠδὴ θ΄.

Μυστήριον ξένον ὁρῶ καὶ παράδοξον!

οὐρανὸν τὸ σπήλαιον·

θρόνον χερουβικὸν τὴν Παρθένον·

τὴν φάτνην χωρίον,

ἐν ᾧ ἀνεκλίθη ὁ ἀχώρητος,

Χριστὸς ὁ Θεός,

ὃν ἀνυμνοῦντες μεγαλύνομεν.

Βλέπω ἕνα γεγονός μυστηριῶδες, ἐκπληκτικό καί θαυμαστό!

Τό σπήλαιο τῆς Βηθλεέμ νά γίνεται οὐρανό, ἡ Παρθένος Μαρία χερουβικός θρόνος.

Καί ἡ φάτνη τοῦ σπηλαίου ὁ τόπος,

ὅπου ξάπλωσε αὐτός πού τίποτε στόν κόσμο δέν μπορεῖ νά τόν χωρέσει,

δηλαδή ὁ Χριστός καί Θεός, τόν ὁποῖο οἱ πιστοί ὑμνολογώντας μεγαλύνουμε.

Ευχόμαστε λοιπόν η γεύση τους να οδηγήσει σε χριστουγεννιάτικές πνευματικές αναβάσεις. Προτρέπουμε λοιπόν όλους τους χριστιανούς μας να συμμετάσχουν στον όρθρο της μεγαλειώδους εορτής των Χριστουγέννων για να απολαύσουν τις καταβασίες και να τη νιώσουν Ορθόδοξα Χριστιανικά και επιπλέον να εντρυφήσουν στις κρητικές παραδοσιακές συνταγές.

Ιωάννης
Author: Ιωάννης

Από τις Καταβασίες των Χριστουγέννων στο Κρητικό Εορταστικό Τραπέζι
Μοιράσου το!

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται.